Page 168 - Demo

solli pasiguri, konflikte dhe v%u00ebshtir%u00ebsi ekonomike. Po ashtu, edhe komunitetet evropiane q%u00eb jetonin n%u00eb koloni p%u00ebrjetuan ndryshime t%u00eb m%u00ebdha, shpesh duke u larguar nga vendet ku kishin jetuar p%u00ebr breza t%u00eb t%u00ebr%u00eb. Pavar%u00ebsia nuk i zgjidhi automatikisht problemet e vendeve t%u00eb reja. Shum%u00eb shtete u p%u00ebrball%u00ebn me sfida serioze: ekonomi t%u00eb dob%u00ebta dhe t%u00eb varura nga eksporti i l%u00ebnd%u00ebve t%u00eb para, kufij t%u00eb vendosur gjat%u00eb periudh%u00ebs koloniale pa marr%u00eb parasysh realitetet etnike dhe kulturore, si dhe munges%u00eb p%u00ebrvoje n%u00eb qeverisje. N%u00eb disa raste, k%u00ebto v%u00ebshtir%u00ebsi %u00e7uan n%u00eb paq%u00ebndrueshm%u00ebri politike, grushte shteti ose konflikte t%u00eb brendshme. Nd%u00ebrkoh%u00eb, ndikimi i fuqive t%u00eb m%u00ebdha gjat%u00eb Luft%u00ebs s%u00eb Ftoht%u00eb shpesh e kufizoi pavar%u00ebsin%u00eb reale t%u00eb k%u00ebtyre vendeve, duke krijuar forma t%u00eb reja var%u00ebsie, t%u00eb njohura si neokolonializ%u00ebm. Dekolonizimi solli edhe nj%u00eb ringjallje t%u00eb kulturave, gjuh%u00ebve dhe traditave lokale q%u00eb ishin n%u00ebnvler%u00ebsuar ose shtypur gjat%u00eb sundimit kolonial. Shtetet e reja u p%u00ebrpoq%u00ebn t%u00eb nd%u00ebrtonin identitete komb%u00ebtare gjith%u00ebp%u00ebrfshir%u00ebse, duke respektuar diversitetin e brendsh%u00ebm etnik, fetar dhe kulturor. Ky proces shpesh ishte i v%u00ebshtir%u00eb, por thelb%u00ebsor p%u00ebr stabilitetin dhe bashk%u00ebjetes%u00ebn paq%u00ebsore.5 Nelson Mandela pas zgjedhjes si president, n%u00eb vitin 1990Fjalorstatusi i mandateve %u2013 vendosja e territoreve n%u00ebn kontrollin e Lidhjes s%u00eb Kombeve, duke u dh%u00ebn%u00eb atyre mund%u00ebsin%u00eb p%u00ebr vetadministrim dhe zhvillim, me q%u00ebllim arritjen e pavar%u00ebsis%u00eb.aparteid %u2013 nj%u00eb politik%u00eb ose sistem ndarjeje apo diskriminimi p%u00ebr shkak t%u00eb rac%u00ebs (por jo vet%u00ebm).P%u00ebr m%u00eb shum%u00eb informacion hulumtoni:%u2022 United Nations Digital Library: https://digitallibrary.un.org/collection/Documents%20and%20Publications?ln=en%u2022 Cambridge University Library: https://www.lib.cam.ac.uk/about-library/diversifying-collections-and-practices/cambridge-university-libraries-decolonisation-0%u2022 Europeana - https://www.europeana.eu/en%u2022 Wilson Center Digital Archive: https://www.wilsoncenter.org/program/cold-%u00ebar-international-history-projectAnalizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 N%u00eb rast se do t%u00eb ishit an%u00ebtar i nj%u00eb l%u00ebvizjeje p%u00ebr pavar%u00ebsi t%u00eb nj%u00eb vendi t%u00eb kolonizuar, cila do t%u00eb ishte strategjia juaj p%u00ebr t%u00eb arritur %u00e7lirimin?Mendoni si historian%u00eb:%u2022 Deri para disa vitesh, kur b%u00ebhej nj%u00eb telefonat%u00eb nga Brazavili (Kongo) n%u00eb an%u00ebn tjet%u00ebr t%u00eb lumit, n%u00eb Kinshasa (Zaire), sinjali telefonik do t%u00eb kalonte n%u00ebp%u00ebrmjet linjave transatlantike, n%u00eb Franc%u00eb, m%u00eb pas n%u00eb Belgjik%u00eb, dhe pastaj do t%u00eb arrinte n%u00eb Zaire. Kjo ndodhte sepse rrjetet telefonike t%u00eb t%u00eb dyja kolonive u p%u00ebrkisnin respektivisht kompanive telefonike t%u00eb Franc%u00ebs dhe Belgjik%u00ebs, duke pasur p%u00ebr pasoj%u00eb nj%u00eb kosto marramend%u00ebse p%u00ebr popullsin%u00eb lokale.%u2022 Arsyetoni p%u00ebr periudh%u00ebn paskoloniale. A mendoni se ajo solli zhvillim ekonomik, politik dhe shoq%u00ebror p%u00ebr vendet q%u00eb fituan pavar%u00ebsin%u00eb?Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Shpjegoni p%u00ebrse procesi i dekolonizimit u intensifikua, sidomos pas Luft%u00ebs II Bot%u00ebrore.%u2022 Analizoni rrug%u00ebt e p%u00ebrdorura p%u00ebr arritjen e pavar%u00ebsis%u00eb nga vende t%u00eb ndryshme n%u00eb kuad%u00ebr t%u00eb procesit t%u00eb dekolonizimit.%u2022 Analizoni sfidat kryesore me t%u00eb cilat u p%u00ebrball%u00ebn shtetet e reja pas fitimit t%u00eb pavar%u00ebsis%u00eb?%u2022 Argumentoni lidhjen e problemeve globale t%u00eb sotme me trash%u00ebgimin%u00eb koloniale?%u2022 Pse %u00ebsht%u00eb e r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb respektojm%u00eb diversitetin kulturor dhe historik kur studiojm%u00eb dekolonizimin?Hulumtoni dhe diskutoni166